به گزارش SteelOrbis، آییننامه نظام تجارت انتشار ترکیه (Turkey Emissions Trading System) که توسط وزارت محیط زیست، شهرسازی و تغییر اقلیم این کشور تدوین شده است، رویهها و اصول حاکم بر پایش، گزارشدهی و تایید انتشار گازهای گلخانهای و همچنین اجرای سیستم تجارت انتشار این کشور را تعیین میکند. این آییننامه در روزنامه رسمی منتشر شده و از تاریخ ۲۷ آگوست ۲۰۲۶ لازمالاجرا شده است. بر اساس این مقررات، هر سهمیه نشاندهنده حق انتشار یک تن متریک معادل دیاکسید کربن (CO₂) است و سقف سیستم تجارت انتشار (ETS) شامل سهمیههای تخصیصیافته رایگان و آنهایی خواهد بود که در بازار اولیه برای فروش عرضه میشوند. این سقف بر اساس شدت انتشار تعیین شده و از طریق «برنامه تخصیص ملی» اعلام خواهد شد.
تاسیسات بر اساس میزان انتشار تخمینی سالانه به سه دسته تقسیم میشوند. تاسیساتی که تا ۵۰ هزار تن متریک معادل دیاکسید کربن انتشار دارند در دسته A، تاسیسات با انتشار بیش از ۵۰ هزار تن متریک تا ۵۰۰ هزار تن متریک معادل دیاکسید کربن در دسته B و تاسیساتی که انتشار آنها از ۵۰۰ هزار تن متریک معادل دیاکسید کربن فراتر میرود در دسته C طبقهبندی میشوند. نظام تجارت انتشار ترکیه تاسیسات دسته B و C را که فعالیتهای مشخصشده در آییننامه را انجام میدهند، پوشش خواهد داد. تاسیسات دسته A همچنان مشمول الزامات پایش، گزارشدهی و تایید خواهند بود، اما در سیستم تجارت انتشار مشارکت نخواهند کرد. بهرهبرداران مشمول این سیستم ملزم به دریافت مجوز انتشار گازهای گلخانهای از اداره تغییر اقلیم هستند. این مجوزها دارای اعتبار پنجساله بوده و درخواست تمدید آنها باید حداقل شش ماه پیش از انقضا ثبت شود. بهرهبرداران مشمول سیستم تجارت انتشار باید مجوزهای خود را ظرف سه سال از لازمالاجرا شدن قانون اقلیم دریافت کنند، اگرچه در این دوره، به صورت یکباره دارنده مجوز تلقی خواهند شد.
سهمیههای رایگان با استفاده از روششناسی بنچمارک در سطح زیرتاسیسات و بر اساس بنچمارکهای محصول، حرارت قابل اندازهگیری، سوخت و فرآیند تولید تعیین میشوند. مقدار تخصیصیافته رایگان با استفاده از مقدار بنچمارک مرتبط، نرخ تخصیص رایگان، ضریب فعالیت بخش و سطح فعالیت تاییدشده محاسبه میگردد و در صورت لزوم، ممکن است ضریب اصلاحی بینبخشی نیز اعمال شود. بهرهبرداران موظفند سهمیههای مربوط به انتشار تاییدشده هر تاسیس را تا آخرین روز کاری نوامبر در سال انطباق مربوطه، از طریق سیستم ثبت (Registry System) تحویل دهند. این آییننامه همچنین سازوکارهای انعطافپذیری را فراهم میکند که به موجب آن، سهمیهها میتوانند برای سالهای بعد ذخیره شده یا از سالهای آینده استقراض شوند. تاسیساتی که با کسری سهمیه مواجه میشوند، میتوانند تحت شرایط خاص، به ذخیره اضافی تا سقف ۱۰ درصد از کل سهمیه سیستم تجارت انتشار دسترسی پیدا کنند. حداقل قیمت سهمیههای این ذخیره، ۵۰ درصد بالاتر از میانگین وزنی قیمت بازار اولیه یا میانگین وزنی قیمت بازار نقدی ثانویه در سه ماه قبل تعیین خواهد شد. سهمیهها در بازار اولیه بر اساس تقویم حراج فروخته میشوند، در حالی که معاملات بازار ثانویه از طریق معامله پیوسته انجام میپذیرد. همچنین یک ذخیره تثبیت بازار برای حمایت از ثبات قیمت، با در نظر گرفتن قیمت سهمیهها و تعداد سهمیههای در گردش، ایجاد خواهد شد. صدور، نگهداری، انتقال، تحویل، ابطال و بازنشستگی سهمیهها از طریق سیستم ثبت که توسط Energy Exchange Istanbul اداره میشود، انجام شده و برای هر تاسیس حسابهای جداگانهای ایجاد میگردد.
این آییننامه امکان استفاده از اعتبارات کربن تولیدشده توسط پروژهها در داخل ترکیه را برای ایفای تعهدات تحویل، تا نرخی که توسط هیئت بازار کربن تعیین میشود، فراهم میکند. علاوه بر این، سیستم تجارت انتشار ترکیه ممکن است در نهایت از طریق اقداماتی از جمله به رسمیت شناختن متقابل سهمیهها، به سیستمهای تجارت انتشار در سایر کشورها یا مناطق متصل شود. بهرهبرداران ملزم هستند دادههای انتشار گازهای گلخانهای و سطح فعالیت خود را برای سال تقویمی قبل، پس از تایید توسط یک نهاد تاییدکننده معتبر، تا ۳۰ آوریل هر سال ارسال کنند و دادهها و سوابق مرتبط باید حداقل به مدت ۱۰ سال نگهداری شوند. در بخش جریمهها، این آییننامه جریمههای اداری را برای نقضهای مربوط به گزارشدهی انتشار و الزامات مجوز تعیین کرده است. جریمه عدم ارسال گزارشهای انتشار تاییدشده از ۶۲۷,۴۵۰ لیر ترکیه (۱۳,۰۰۰ دلار) برای تاسیسات دسته A تا ۶.۲۷ میلیون لیر ترکیه (۱۳۰,۲۵۸ دلار) برای تاسیسات دسته C با انتشار سالانه بیش از ۲ میلیون تن متریک معادل دیاکسید کربن متغیر است. این جریمهها برای بهرهبرداران مشمول سیستم تجارت انتشار دو برابر خواهد شد و فعالیت بدون مجوز انتشار مورد نیاز نیز ممکن است بسته به میزان انتشار تاسیس، تا ۱۲.۵۵ میلیون لیر ترکیه (۲۶۰,۷۲۵ دلار) جریمه در پی داشته باشد. در نهایت، سیستم تجارت انتشار ترکیه در ابتدا از طریق یک دوره اجرای آزمایشی آغاز به کار خواهد کرد که دامنه، مدت و اصول اجرای آن توسط هیئت بازار کربن تعیین میشود. بهرهبرداران مشمول دوره آزمایشی ملزم هستند برنامههای اولیه روششناسی پایش خود را ظرف دو ماه از لازمالاجرا شدن آییننامه به صورت الکترونیکی ارسال کنند، هرچند این مهلت ممکن است تا شش ماه تمدید شود. اولین دوره اجرایی پس از مرحله آزمایشی شامل دو زیردوره خواهد بود و مقادیر بنچمارک برای اولین زیردوره، پس از ارسال گزارشهای تاییدشده مرتبط، در برنامه تخصیص ملی اعلام میگردد. این آییننامه جدید همچنین آییننامه پایش انتشار گازهای گلخانهای ترکیه مصوب سال ۲۰۱۴ را لغو کرده و ارجاعات به آییننامه قبلی، ارجاع به چارچوب جدید تلقی خواهد شد.