به گزارش پایگاه خبری تجارت، معدن و فولاد، تحولات شرکت توسعه آهن و فولاد گلگهر در افق ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ نشان میدهد که این غول معدنی و فولادی کشور، استراتژی دوگانهای را در پیش گرفته است؛ از یک سو تثبیت و افزایش ظرفیت تولید آهن اسفنجی و از سوی دیگر، حرکت شتابان به سمت تکمیل زنجیره فولاد و ارتقای ارزش افزوده. با راهاندازی مگامدول «طوبی»، پیشبرد پروژههای فولادسازی و نورد گرم، توسعه زیرساختهای فناورانه و همچنین تمرکز ویژه مدیریت ارشد بر بحران انرژی، تصویری از یک بنگاه اقتصادی ترسیم میشود که دغدغه اصلی آن گذر از «ظرفیتسازی صرف» و تبدیل این ظرفیتها به «ارزش افزوده پایدار» است.
در همین راستا، شرکت توسعه آهن و فولاد گلگهر در سال ۱۴۰۴ یکی از کلیدیترین پروژههای توسعهای خود را با بهرهبرداری از مگامدول طوبی وارد فاز عملیاتی کرد. این واحد احیای مستقیم که با ظرفیت اسمی حدود ۱.۸۵ میلیون تن آهن اسفنجی در سال و با سرمایهگذاری عظیم ۹۰ هزار میلیارد ریالی و مبتنی بر فناوریهای نوین احیا طراحی و اجرا شده است، علاوه بر افزایش تناژ تولید، ارتقای بهرهوری و کاهش مصرف ویژه انرژی را در دستور کار دارد. اهمیت استراتژیک مگامدول طوبی در جایگاه آن در زنجیره تأمین گلگهر نهفته است؛ چرا که افزایش ظرفیت آهن اسفنجی به معنای تقویت حلقه میانی میان سنگآهن و فولادسازی است؛ حلقهای که در شرایط ناترازی تولید فولاد در کشور، نقشی حیاتی ایفا میکند و به گلگهر اجازه میدهد تا مزیت معدنی منطقه را به ظرفیت فرآوری و در نهایت تولید فولاد تبدیل کرده و سهم بیشتری از ارزش ایجادشده را در داخل منطقه حفظ کند.
اما تحول بنیادین و چشمانداز آینده این شرکت را باید در پروژه عظیم فولادسازی و نورد گرم جستوجو کرد. بر اساس برنامهریزیها، این پروژه قرار است ظرفیت تولید حدود ۳ میلیون تن ورق گرم را ایجاد کند. در سال ۱۴۰۵ نیز نشانههای روشنی از تداوم تمرکز شرکت بر تکمیل این زنجیره ارزش دیده میشود؛ از جمله حضور مدیرعامل و معاونان شرکت در لحظه تحویل سال در جمع کارکنان پروژه فولادسازی و همچنین انتشار فراخوانهای تخصصی جهت راهاندازی آزمایشگاه فولادسازی و مهندسی معکوس تجهیزات فولادسازی، ریختهگری و نورد. از منظر اقتصادی، فروش آهن اسفنجی شرکت را در بخش میانی زنجیره نگه میدارد، اما ورود به عرصه فولادسازی و نورد گرم، امکان حرکت به سمت محصولات نهاییتر و کسب ارزش افزوده بالاتر را فراهم میآورد؛ لذا استراتژی توسعه گلگهر را باید حرکت از «ظرفیتسازی» به «ارزشآفرینی» تعبیر کرد. در بخش بازرگانی و فروش نیز، این شرکت در مردادماه ۱۴۰۴ اقدام به برگزاری مزایده عمومی فروش ۱۰۰ هزار تن آهن اسفنجی برای بازار داخلی کرد که نشاندهنده همزمانی ظرفیتسازی با مدیریت بازار و تنظیم کانالهای توزیع است.
با این وجود، بزرگترین ریسک و چالش پیشروی این توسعه همهجانبه، مسئله تأمین پایدار انرژی است. فرآیند احیای مستقیم وابستگی شدیدی به گاز طبیعی دارد و هرگونه محدودیت در تأمین این حامل انرژی، میتواند مستقیماً ظرفیت تولید آهن اسفنجی را با اختلال مواجه کند. مدیرعامل شرکت توسعه آهن و فولاد گلگهر نیز در مواضع اخیر خود، بحران گاز را تهدیدی جدی برای تداوم تولید آهن اسفنجی دانسته و بر ضرورت تعدیل و اصلاح قیمت گاز واحدهای احیای مستقیم تأکید ورزیده است. قرار گرفتن این دغدغه در محور اظهارات مدیریت ارشد نشان میدهد که انرژی از یک مسئله حاشیهای، به یکی از متغیرهای اصلی و تعیینکننده در تصمیمگیریهای توسعهای گلگهر تبدیل شده است. در چنین شرایطی، راهاندازی ظرفیتهای جدید بدون حل بحران انرژی، تنها به افزایش فاصله میان «ظرفیت اسمی» و «تولید واقعی» منجر خواهد شد.
در نهایت، تصویر توسعه آهن و فولاد گلگهر در سالهای پیشرو، تصویر مجموعهای است که در حال عبور از مرحله توسعه صرفِ آهن اسفنجی و ورود به فاز تکمیل زنجیره فولاد است. مگامدول طوبی ظرفیت تولید آهن اسفنجی را تقویت کرده و پروژه فولادسازی و نورد گرم، افق ورود به تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر را ترسیم میکند. همزمان، تمرکز بر فناوری و کاهش مصرف انرژی، پاسخی به یکی از جدیترین تهدیدهای صنعت فولاد ایران است. اما موفقیت این استراتژی کلان به یک شرط اساسی گره خورده است: ظرفیتسازی باید با زیرساختسازی همراه شود. چنانچه چالشهای گاز، برق، لجستیک و تأمین تجهیزات مرتفع نگردد، افزایش ظرفیت لزوماً به افزایش تولید و سودآوری منجر نخواهد شد. از این رو، مرحله بعدی توسعه گلگهر را باید نه در تعداد واحدهای جدید، بلکه در توانایی شرکت برای بهرهبرداری پایدار از ظرفیتهای موجود و حرکت موفقیتآمیز از آهن اسفنجی به سمت فولاد و ورق گرم ارزیابی کرد.